Europejskie wigilie
Nie
wszędzie w podobny do naszego sposób celebruje się Wigilię. W
wielu krajach europejskich dopiero bożonarodzeniowy obiad ma świąteczny
charakter. Wyobraźmy sobie jednak taką wieczerzę wigilijną, na
którą każdy z uczestników przyniesie ze sobą najbardziej
charakterystyczną dla tradycji swojego kraju potrawę wigilijną lub
świąteczną. Co znalazłoby się w takim euromenu?
Oto niektóre tylko dania i przysmaki, które pojawiają się w Europie na odświętnie przystrojonych stołach:
Anglia
Nie celebruje się tu Wigilii. Na świąteczny obiad Anglicy jedzą indyka
z borówkami z dodatkiem opiekanych kartofli, brukselki,
marchewki i pasternaku. Daniem bożonarodzeniowym jest też pieczona
szynka szpikowana goździkami. Obowiązkowo powinny się też znaleźć:
christmas pudding, ciężkie ciasto wypełnione owocami.
Austria
W Górnej Austrii jada się smażoną białą kiełbasę. W innych
regionach na stole obowiązkowo musi znaleźć się karp w szarym sosie,
czyli na słodko i z dodatkiem piwa.
Bułgaria
Tu najbardziej popularne są w Wigilię zupa z białej fasoli oraz czuszki
nadziewane białą fasolą. A także banica – ciasto przekładane
mięsem lub serem i wpieczonymi losami z wróżbami.
Belgia
Belgowie spędzają Wigilię jak każdy inny wieczór. Święta kojarzą
się im z bardzo aromatycznymi herbatnikami wieszanymi na choince.
Cypr
Indyk z nadzieniem orzechowym, zupa z kurczaka i ciasteczka kurapiedes.
Czechy
Wigilia – to wieczór pod znakiem karpia przyrządzanego na
dziesiątki sposobów. Je się więc zupę rybną, karpia gotowanego,
smażonego, na szaro, w galarecie. Na deser – 12 rodzajów
ciasteczek, głównie kruchych.
Dania
Na wigilijne stoły wędrują przede wszystkim półmiski z
nadziewanymi na słodko kaczkami i ze schabem, który piecze się
razem ze słoninką, bo jej skórka jest przysmakiem. Do tego
ziemniaki „na brązowo” – po ugotowaniu i studzeniu
toczone w cukrze i panierowane. Główną atrakcją jest jednak ryż
duszony z bitą śmietaną, cynamonem, w którym ukryty jest biały
migdał uprawniający do dodatkowego prezentu pod choinką.
Finlandia
Żaden Fin nie zacznie świętowania, jeśli rano 24 grudnia nie wejdzie do
sauny, a po południu nie odwiedzi grobów bliskich. Na
świątecznym stole obowiązkowo musi się znaleźć szynka.
Francja
Dawniej przed pasterką, w zależności od regionu, podawano pieczone
kasztany, naleśniki, ostrygi, smażone ślimaki czy gorącą zupę z
czereśni. Dzisiejsza Wigilia francuska to po prostu tylko odświętna
kolacja. Natomiast następnego dnia na świątecznym stole króluje
bűche de Noël – („świąteczne polano”), rodzaj
ciasta czekoladowego, które swym kształtem przypomina sękate
polano służące do rozpalania ognia w kominkach. Do tradycji należą też
boudin blanc – francuska wersja białej kiełbasy nafaszerowanej
grzybami lub truflami, oraz fois gras, czyli gęsie wątróbki na
grzance. Głównym daniem jest jednak indyk, do którego
podaje się pieczone kasztany lub kaczkę z pomarańczami.
Grecja
Tradycyjnymi potrawami wigilijnymi są przede wszystkim nadziewany
indyk, pieczona świnia, suszone kasztany, wszystko mocno doprawione
przyprawami. Nie podaje się ryb uznając, ze post już się skończył.
Świątecznym daniem jest też zapiekanka warzywna, czyli musaka.
Hiszpania
Chociaż jak my przywiązani są do wartości katolickich, Hiszpanie w
Wigilię nie przestrzegają postu. Kolację rozpoczynają przystawki
– owoce morza, wędliny, pasztety i obowiązkowo suszona szynka
(jamon). Następnie zupa consome, zbliżona do naszego rosołu, potem
pieczone ryby, zwykle okoń i leszcz morski, a także langusty.
Na deser bakalie. Zamiast opłatkiem dzieli się tam turronem – masą migdałowo-orzechowo-nugatową, ujętą w dwa opłatki.
Holandia
Wigilia jest zasadniczo obyczajem nieznanym, nie ma też żadnych
specjalnych tradycji kulinarnych w tym względzie. W Wigilię Holendrzy
zajadają się tym co lubią: smakosze wieprzowiny sznycle, amatorzy
baraniny szaszłyki bogato przetykane słoniną. Coraz częściej smażony
indyk, bardzo rzadko ryby.
W Boże Narodzenie część Holendrów wybiera się po prostu do
restauracji na obiad. Ci, którzy gotują w domu, zazwyczaj
przygotowują jakieś wykwintne, często egzotyczne danie.
Irlandia
Pierwszym daniem w Wigilię jest zupa ziemniaczana, sporządzana
wyłącznie z białych warzyw (selera, pora), zabielana chudym mlekiem.
Następnie podaje się bardzo tłustego łososia, a na deser ciasto –
minipaję orzechową z rodzynkami.
Litwa
Kutia – pszenica (lub soczewica) z makiem, miodem i bakaliami (głównie rodzynki i orzechy).
Łotwa
Przysmakiem świątecznym Łotyszy jest gotowany świński łeb, czyli po prostu znana i naszym podniebieniom na co dzień głowizna.
Malta
Na Malcie nie ma tradycji wieczerzy wigilijnej. Po pasterce
duszpasterze częstują wiernych tradycyjną coccottiną, tzn. kakao z
kasztanami. Bożonarodzeniowe ciasto na Malcie – to nadziewany
czarnym miodem atalaster.
Niemcy
Tradycja świąteczna w poszczególnych landach jest bardzo
zróżnicowana. W wielu regionach za potrawę wigilijną uchodzi
sałatka kartoflana z parówkami. Kolacja zaczyna się około godz.
19.00. Na stole nie może zabraknąć pieczonej gęsi z kapustą,
tradycyjnego ciasta drożdżowego z bakaliami Christstollen,
domków z piernika i lukrowanych ciastek wieszanych też na
choince.
Tradycyjnym daniem w pierwszy dzień świąt szczególnie w Bawarii jest natomiast gęś.
Portugalia
U Portugalczyków na świątecznym stole dominuje pieczony
drób. W regionie Alentejo, przy granicy z Hiszpanią, wieprzowina
z małżami.
Rumunia
Rumuńska wieczerza wigilijna nosi nazwę Kraczur. Słowo pochodzi od
kraka, co oznacza konar. Na deser podaje się ciasto z nadzieniem
orzechowym.
Serbia
Serbowie jako prawosławni zwykle święta Bożego Narodzenia obchodzą w
okolicach naszych Trzech Króli. Ich głównym daniem
świątecznym jest specjalny chleb, a raczej rodzaj ciasta –
cesnica nadziewany orzechami.
Słowacja
Słowacy przed Stedy Vecer, czyli wigilią łamią się opłatkiem,
który, w odróżnieniu od polskiego, smarowany jest miodem
z czosnkiem. Wigilijny charakter mają dwie zupy: kapuśniak i grzybowa.
A na deser bobalky, czyli drożdżowe kuleczki zalane ciepłym mlekiem i
posypane makiem, oraz stedrak, czyli przekładaniec z ciasta drożdżowego.
Szwecja
W Wigilię już o godzinie 12 w południe uroczyście spożywa się chleb
maczany w bulionie, w którym gotowała się świąteczna szynka
– stały element na świątecznym stole. Nie może też zabraknąć
pieczonego prosiaka oraz ługowanych sztokfiszy (lutfisk) –
rozpłatanych, wypatroszonych i wysuszonych na powietrzu i słońcu
dorszy. Suszony i solony sztokfisz oraz wywar z gotowanej szynki
przypominają czasy ubóstwa. Bogatsze składniki wigilijnego stołu
to żeberka, galarety i pasztety. Do tego różne gatunki
marynowanego śledzia, suszone owoce i ciasta.
Szwajcaria
Tradycyjną potrawą jest tirgell – placek tylko z mąki i miodu, bez cukru, z jednej strony przypieczony na brązowo.
Ukraina
Obowiązkowo musi być kutia – z ryżu, mąki i bakalii. Według starych receptur zamiast ryżu kasza z dodatkiem miodu.
Węgry
Tradycyjnie je się rybę pieczoną i słynną węgierska zupę rybną z
papryką – halaszle. Potem filety panierowane z karpia z
ziemniakami bądź sałatką ziemniaczaną. Na deser Węgrzy jedzą makos
beigli, czyli makowiec, ale bez lukru lub ciasto orzechowe dios beigli.
W Boże Narodzenie spożywa się töltölt kaposzta – bigos
z gołąbkami z kiszonej kapusty z czerwoną papryką, cebulą i
przyprawami, przysmażony na tłuszczu.
Włochy
Kolacja wigilijna jest skromna – główne danie to węgorz il
capitone, duży, bardzo tłusty, przeważnie z grilla. Do tego jarzyny i
małe przystawki. Nic więcej. Poza Rzymem w innych regionach kraju nie
ma wieczerzy wigilijnej. Najważniejszy jest obiad świąteczny z
obowiązkową potrawą – rosołem gotowanym od wigilii z
różnych rodzajów mięs. Już w Wigilię przyrządza się tez
pierożki z mięsem i różnymi przyprawami, tzw. ravioli lub
capeletti, bardzo podobne do małych kapelusików.
Wyszperał: erg
----
|
